Door Chris Schram

Haagse Badplaatsen

Scheveningen

 

• Korte Geschiedenis
• De pier
• Het Kurhaus
• Het Voormalige Koninklijke Strandpaviljoen
• De vissershavens
• Oude binnenhaven
• Oorlogsmonumenten

 

Korte Geschiedenis

Een van de twee badplaatsen die Den Haag rijk is, is Scheveningen.

Al in 1307 bepaalde de graaf van Holland dat Scheveningen één schepen zou inbrengen in de Haagse schepenbank die zeven vertegenwoordigers telde. De gehele wet- en regelgeving - zelfs tot aan die van de plaatselijke zeevisserij toe - was en bleef een Haagse aangelegenheid.

Tot het begin van de 20e eeuw was het een semi-zelfstandig (vissers) plaatsje met een eigen kuuroord en een treinstation, tegenwoordig vooral een toeristische badplaats met wolkenkrabbers, casino en de pier met een V/d Valk restaurant en een Bungy jump/uitzichttoren.

De geschiedenis van de badplaats begint met een eerste badhuis van J. Pronk (omstreeks 1818 geopend). In 1826 is het al te klein en wordt er een tweede badhous gebouwd. Vanwege de grote concurrentie van Belgische badplaatsen besluit de Koning een kanaal naar Scheveningen te laten graven en wordt door Den Haag aangestuurd op en geïnvesteerd in voor die tijd grootschalige projecten.

Aan het einde van de 19e eeuw staan er vele hotels aan de kust en bezit Scheveningen zelfs een schitterende pier. Deze was gebouwd in Art Nouveau stijl, maar is tijdens de 2e wereldoorlog (1943) verwoest door brand (eh, door de Duitsers). 

In de jaren '60 van de vorige eeuw is de nieuwe pier gebouwd. Als de stad slim is pakt het de oude bouwtekeningen erbij en laat het de oude pier voor het Kuhrhaus herbouwen. Dat zal heel veel toeristen lokken.

Ook het Kurhaus is in de 19e eeuw volkomen uitgebrand. Het is daarna gelukkig weer in oude stijl hergebouwd. Het oorspronkelijke hotel werd  in 1885 gebouwd. In de jaren '70 van de 20e eeuw is het hotel grondig gerestaureerd.

 

Een ander pareltje aan de kust is het voormalige Koninklijke Strandpaviljoen (een soort duin-paleisje). Paviljoen von Wied

Het is tegenwoordig de zomer-locatie van "NLS De Witte", met daaronder een museum ("Beelden aan Zee"). De naam zegt het al, er worden beelden tentoongesteld. 

 

Aan het begin van de zomer wordt op het Scheveningse strand een "Zand-Sculptuur" wedstrijd gehouden. Kunstenaars uit diverse landen, maken van zand de meest indrukwekkende bouwwerken.

Sinds 1924 heeft Scheveningen twee vissershavens. De laatste jaren liggen hier ook veel plezierjachten. 

In 1999 is door Groen-Links voorgesteld om de oude binnenhaven te heropenen. Dit was een prachtig mooie haven aan het eind van het Kanaal (gegraven aan het begin van de 19e eeuw). Deze binnenhaven is omstreeks 1970 gedempt.

Helaas is besloten om de haven voorlopig dicht te laten.

Wel is het sinds 2009 mogelijk om met de Willemsvaart vanuit de stad naar het strand te varen.

Scheveningen is tevens bereikbaar met de trams 1 en 9 vanaf Station Hollands Spoor (tram 9 komt ook langs het Centraal Station).

 

De rechtstreekse treinverbinding is in de jaren '50 van de vorige eeuw verdwenen (kort voor de demping van de Binnenhaven.

Scheveningen trekt in de zomer nog steeds miljoenen bezoekers en ook gedurende de overige seizoenen zijn er vele honderden dagjesmensen te vinden.

Mensen die Scheveningen om die reden juist te druk en te massaal vinden, kunnen uitwijken naar Kijkduin (of de brede stranden die tussen Scheveningen en Kijkduin liggen).

Ook het Zuiderstrand is relatief rustig. Nog wel.

De gemeente heeft wilde (en hoge) plannen voor Scheveningen. Er gaat veel veranderen de komende jaren. De werkzaamheden zijn in 2010 begonnen. Voor toeristen en dagjesmensen maakt dat niet veel uit. Het strand zelf is bereikbaar en zoals altijd een heerlijke plek om te wandelen, zitten, genieten.

De binnenhaven
in 1915

Oorlogsmonumenten
1914-1919

Tijdens de Eerste wereld-oorlog had de Nederlandse regering meer sympatie voor de "Centralen" (Duitse & Oostenrijkse Keizerrijken en het Koninkrijk Italië) dan voor de Geallieerden (Engeland, Frankrijk en Rusland). Engelsen en Fransen waren immers al eeuwenlang onze concurrenten en vijanden (en Amerikanen mengden zich pas laat in de oorlog).

Indien Nederland zich ook in de Eerste Wereldoorlog zou hebben gemengd, dan zou het -daar bestaat bij historici geen enkele twijfel over- samen mèt Duitsland en Oostenrijk-Hongarije tegen Engeland en Frankrijk hebben gevochten.

Nederland bleef echter neutraal. Ons leger was niet echt geweldig, dus die keuze voor neutraliteit was verstandig.

Toch werd de Nederlandse kuststrook goed bewaakt (men vreesde een invasie van Geallieerde troepen). Zo ook Scheveningen.

Voor de daar gelegerde strijdmacht is bij het Kurhaus een monument opgericht.

Langs de Scheveningseweg staat een monument voor de op zee omgekomen Scheveningse vissers. Zij kwamen soms onder vuur te liggen, of voeren op een zeemijn.

• Scheveningense haven
• Kanalen naar Scheveningen
• Belgisch Park en Klein Zwitserland
• Kijkduin
• Duinen
• Strand
• Zuiderstrand
• Gedempte binnenhaven
• Watertoren

  ---

• Plannen Havengebied Scheveningen (externe link)